Διεύθυνση:

Μαν. Ανδρόνικου 6      

0 Θεσσαλονίκη

Τηλέφωνο:

2310 830538, 2310 861036 

Περιγραφή:

Στις αίθουσες του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης παρουσιάζονται πέντε εκθεσιακές ενότητες.
Η ενότητα Προϊστορική Μακεδονία, στον κάτω όροφο, αρχίζει από την περίοδο πριν από την εμφάνιση του ανθρώπου με εκμαγεία τμημάτων κρανίων του «μακεδόνικου ουρανοπιθήκου», ενός πρώιμου ανθρωποειδούς. Συνεχίζεται με την παλαιολιθική εποχή (350.000 - 10.000 π.Χ.) και το αντίγραφο του γνωστού κρανίου των Πετραλώνων (200.000 π.Χ.). Στη συνέχεια, με την έναρξη του παραγωγικού σταδίου, παρουσιάζονται επιμέρους θεματικά σύνολα, όπως το κυνήγι, η αλιεία, η γεωργία και η κτηνοτροφία, το μαγείρεμα και η αποθήκευση, η υφαντική, η μεταλλουργία, οι ανταλλαγές και η τεχνολογία. Παράλληλα, εκτίθενται αντικείμενα σχετικά με τις μεταφυσικές και ιδεολογικές ανησυχίες του προϊστορικού ανθρώπου. Σημαντικό σύνολο αποτελούν τα ευρήματα από το νεκροταφείο της πρώιμης εποχής του Χαλκού στο Κριαρίτσι Χαλκιδικής.
Στην αρχή της έκθεσης του ισογείου, στην ενότητα Προς τη γένεση των πόλεων, παρουσιάζονται μαρτυρίες για οικισμούς της εποχής του Σιδήρου στη Μακεδονία, από το 1100 έως το 700 π.Χ. Κατά τη διάρκεια αυτών των αιώνων ανασυγκροτούνται ή ιδρύονται οικισμοί με κεντρικά κτήρια και πολλές αποθήκες αγροτικών προϊόντων, όπως στον Καστανά, τη Φιλαδέλφεια, την Άσσηρο και την Τούμπα Θεσσαλονίκης. Οι οργανωμένες αυτές πρώιμες οικιστικές εγκαταστάσεις χαρακτηρίζονται από αυτάρκεια και ελέγχουν τις πηγές πλούτου των εδαφών γύρω από αυτές. Παράλληλα, πυκνώνουν οι εμπορικές επαφές και η επικοινωνία με την κεντρική και τη νότια Ελλάδα, καθώς και με τα μικρασιατικά παράλια. Πόλεις της νότιας Ελλάδας, όπως η Ερέτρια, η Άνδρος, η Χαλκίδα, ιδρύουν στα παράλια του Θερμαϊκού κόλπου και της Χαλκιδικής αποικίες, όπως η Μένδη, η Άκανθος, η Τορώνη, τα Στάγειρα, η Δικαία και η Μεθώνη. Τις οικιστικές εμπειρίες των κατοίκων αυτών αξιοποιεί το μακεδόνικο βασίλειο της δυναστείας των Αργεαδών Τημενιδών, που στο μεταξύ έχει εδραιωθεί βόρεια του Ολύμπου και ανατολικά της Πίνδου, από όπου και επεκτείνει, μετά τον 7ο αι. π.Χ., την κυριαρχία του σε όλο το μακεδόνικο χώρο.
Στην επόμενη εκθεσιακή ενότητα, Η Μακεδονία από τον 7ο αι. π.Χ. ως την ύστερη αρχαιότητα, παρουσιάζονται όψεις του βίου των Μακεδόνων από τα αρχαϊκά χρόνια, με τη δημιουργία του ανεξάρτητου μακεδόνικου βασιλείου, έως και τους αυτοκρατορικούς χρόνους (1ος - 4ος αι. μ.Χ.), εποχή κατά την οποία η Μακεδονία αποτελούσε επαρχία της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Με οκτώ μεγάλα θεματικά σύνολα καλύπτονται ποικίλες πτυχές της δημόσιας και της ιδιωτικής ζωής στην περιοχή, σχετικές με την πολιτική, στρατιωτική, κοινωνική και οικονομική οργάνωση, τις τέχνες και τα γράμματα, τη θρησκεία, τη λατρεία και τα έθιμα των μακεδόνικων πόλεων. Εκτίθεται πλήθος ευρημάτων παλαιότερων και νεότερων ανασκαφών από θέσεις κυρίως της κεντρικής Μακεδονίας (νομοί Θεσσαλονίκης, Πιερίας, Κιλκίς, Χαλκιδικής).
Στη συνέχεια, στην ενότητα Θεσσαλονίκη, Μακεδονίας μητρόπολις, παρουσιάζονται ιστορικές και αρχαιολογικές πληροφορίες για την πόλη. Συνδεδεμένη, από την ίδρυση της ακόμη, το 315 π.Χ., με τη γενιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η πόλη αναδεικνύεται στα χρόνια της ρωμαιοκρατίας σε σημαντικό κέντρο της επαρχίας της Μακεδονίας, διατηρώντας τη γλώσσα, τον πολιτισμό, αλλά και τη μνήμη της ένδοξης μακεδόνικης ιστορίας. Εδώ παρουσιάζονται ευρήματα σε συσχετισμό με τους χώρους και τα μνημεία της πόλης, τα οποία αντιμετωπίζονται όχι ως απλά κατάλοιπα του παρελθόντος, αλλά ως σκηνικά ζωής για μια σειρά από πρόσωπα, δραστηριότητες και λειτουργίες της.
Στο τέλος της ενότητας ανασυγκροτείται εν μέρει ο Αρχαϊκός ιωνικός ναός, άγνωστης αρχικής θέσης, ο οποίος κατά τη ρωμαιοκρατία μεταφέρθηκε στην περιοχή των «Ιερών» της Θεσσαλονίκης και κοσμήθηκε με αγάλματα αυτοκρατόρων.
Στην εσωτερική αίθουσα παρουσιάζεται η ενότητα Ο χρυσός των Μακεδόνων. Περιλαμβάνονται εξαιρετικής τέχνης εκθέματα από διάφορους χώρους, κυρίως από νεκροταφεία των αρχαϊκών και των κλασικών χρόνων. Παράλληλα, περιγράφεται όλη η διαδικασία επεξεργασίας των ευγενών μετάλλων, από το στάδιο της εξόρυξης μέχρι τις περίπλοκες τεχνικές διακόσμησης των πολύτιμων αντικειμένων της δημόσιας και της ιδωτικής ζωής των αρχαίων Μακεδόνων.